Prawo do naprawy wchodzi do gry: w piątek 31 lipca 2026 mija termin, w którym państwa UE miały wdrożyć dyrektywę „right to repair” (2024/1799). Media ogłaszają „koniec jednorazowego AGD”, a w tle są konkrety: producenci 11 grup sprzętu – od pralek i lodówek po smartfony i tablety – będą musieli naprawiać je także po gwarancji, za rozsądną cenę i w rozsądnym terminie, konsument wybierający naprawę zamiast wymiany dostanie dodatkowe 12 miesięcy ochrony, a warunki naprawy trafią na ujednolicony europejski formularz. Jest jednak haczyk, o którym większość nagłówków milczy: polska ustawa wdrażająca jeszcze nie istnieje – projekt dopiero zmierza na Radę Ministrów. W tym wpisie porządkujemy, co naprawdę zmienia się teraz, co dopiero nadejdzie i jak przygotować sklep – łącznie z najbardziej przyziemnym pytaniem: w czym klient ma odesłać sprzęt do naprawy?
Jeśli sprzedajesz elektronikę lub AGD i widzisz już pierwsze maile klientów z pytaniem „a podobno od 31 lipca musicie mi to naprawić” – tu znajdziesz odpowiedzi na piśmie.
W skrócie: 31.07.2026 to termin wdrożenia dyrektywy dla państw – Polska jest spóźniona (projekt UC154 planowo trafi na Radę Ministrów w III kwartale). Docelowo: producenci 11 grup produktów (pralki, zmywarki, lodówki, TV, telefony, tablety, odkurzacze i in.) mają obowiązek naprawy pogwarancyjnej za rozsądną cenę, obowiązuje formularz ERIF (warunki wiążące 30 dni) i zakaz utrudniania napraw, a konsument wybierający naprawę z rękojmi zyskuje +12 miesięcy ochrony. Naprawa nie ma pierwszeństwa przed wymianą – wybór zostaje po stronie klienta.
Co naprawdę dzieje się 31 lipca?
Dyrektywa weszła w życie już 30 lipca 2024, a 31.07.2026 to termin transpozycji – dzień, do którego każde państwo miało uchwalić własne przepisy. Polska tego terminu nie dotrzyma: projekt ustawy (UC154, prowadzony przez Prezesa UOKiK) po czerwcowych konsultacjach ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów dopiero w III kwartale 2026, a potem czeka go jeszcze Sejm. Do czasu uchwalenia sklepy stosują obecną ustawę o prawach konsumenta – dyrektywa nie działa bezpośrednio w relacji klient–sprzedawca. Nie znaczy to jednak, że można temat odłożyć: przepisy nadchodzą w przewidywalnym kształcie, urzędy będą interpretować obecne prawo „prounijnie”, a klienci – jak zawsze – będą wiedzieć swoje z nagłówków. Kto przygotuje procesy teraz, we wrześniu czy październiku po prostu włączy je jednym ruchem, zamiast gasić pożar reklamacyjny w środku sezonu.
Jaki sprzęt obejmuje obowiązek naprawy?
Wbrew skrótom myślowym dyrektywa nie dotyczy „całej elektroniki”, tylko towarów, dla których unijne prawo ekoprojektu przewiduje wymogi naprawialności – obecnie 11 grup: pralki i pralko-suszarki, zmywarki, urządzenia chłodnicze, wyświetlacze elektroniczne (telewizory, monitory), telefony komórkowe, tablety, odkurzacze, suszarki bębnowe, serwery, sprzęt spawalniczy oraz akumulatory lekkich środków transportu (e-rowery, e-hulajnogi). Laptopy – na razie poza listą, choć katalog będzie rozszerzany. Dla tych produktów producent musi zapewnić naprawę pogwarancyjną, dostęp do części w rozsądnych cenach i nie może blokować napraw sprzętowo, programowo ani klauzulami umownymi.
Nowe zasady w pigułce – tabela
| Zmiana | Kogo obciąża | Szczegóły |
|---|---|---|
| +12 miesięcy ochrony | sprzedawca | gdy klient przy reklamacji wybierze naprawę zamiast wymiany – odpowiedzialność wydłuża się jednorazowo o rok |
| Naprawa pogwarancyjna | producent | dla 11 grup sprzętu, za rozsądną cenę i w rozsądnym terminie, o ile naprawa jest możliwa |
| Formularz ERIF | producent/serwis | bezpłatny, ujednolicony formularz z warunkami naprawy – wiążący przez 30 dni |
| Zakaz utrudniania napraw | producent | koniec blokad programowych, sprzętowych i umownych bez obiektywnego uzasadnienia |
| Platforma napraw | UE/państwa | europejska wyszukiwarka serwisów – start planowany w 2027 |
| Kary (projekt PL) | producent/serwis | w projekcie UC154: 500–20 000 zł, przy recydywie do 40 000 zł – jeszcze nieuchwalone |
Na podstawie dyrektywy (UE) 2024/1799 i projektu UC154 (stan: lipiec 2026). Urządzenie zastępcze na czas naprawy jest w dyrektywie opcją producenta, nie obowiązkiem – ostateczny kształt w Polsce przesądzi ustawa.
+12 miesięcy: naprawa zaczyna się opłacać
Najważniejsza zmiana dla relacji sklep–klient: jeśli przy niezgodności towaru z umową konsument wybierze naprawę, odpowiedzialność sprzedawcy wydłuża się o 12 miesięcy – w praktyce ochrona rośnie z dwóch do nawet trzech lat. Ważny niuans, który media często przekręcają: naprawa nie zyskuje pierwszeństwa przed wymianą. Klient nadal wybiera – dyrektywa jedynie sprawia, że wybór naprawy staje się dla niego bardziej opłacalny. Dla sklepu oznacza to prostą kalkulację: więcej reklamacji zakończy się naprawą, więc procesy serwisowe i logistyka zwrotna przestają być marginesem. Warto policzyć to zawczasu – naprawa z odbiorem i odesłaniem sprzętu bywa tańsza od wymiany na nowy egzemplarz, ale tylko wtedy, gdy transport tam i z powrotem przebiega bez szkód i dopłat.
Logistyka zwrotna: w czym pojedzie sprzęt do serwisu?
Tu dyrektywa spotyka się z naszym podwórkiem. Przy naprawie z rękojmi już dziś to przedsiębiorca organizuje i opłaca odbiór towaru od konsumenta – koszt transportu jest po stronie sklepu. Przy naprawie pogwarancyjnej u producenta warunki (w tym ewentualny odbiór i dostarczenie sprzętu) mają wynikać z formularza ERIF. W obu wariantach fizyka jest ta sama: pralka, monitor czy telefon muszą przeżyć podróż do serwisu i z powrotem – a klient prawie nigdy nie ma już oryginalnego pudełka.
Praktyka, którą warto wdrożyć: przy sprzedaży zachęcaj do zachowania oryginalnego opakowania, a do wysyłek serwisowych przygotuj kartony 5W z zapasem miejsca na wypełniacz – zasady bezpiecznego pakowania sprzętu zebraliśmy we wpisach o pakowaniu delikatnych produktów i opakowaniach dla elektroniki (ESD, baterie litowe). Uszkodzenie w drodze do serwisu to spór, którego nikt nie chce – gdy jednak się zdarzy, liczy się protokół szkody. A skoro napraw będzie więcej, rośnie też rynek sprzętu odnowionego – producent zamiast naprawy może zaproponować urządzenie refurbished, o czym szerzej w tekście o opakowaniach w re-commerce.
Co sklep powinien zrobić już teraz?
- Przeszkol obsługę klienta – na pytania w stylu „od 31 lipca musicie naprawiać” odpowiadaj rzetelnie i spokojnie: polska ustawa jest w drodze, obowiązuje dotychczasowa rękojmia, a nowe obowiązki obciążą głównie producentów.
- Przygotuj regulamin do aktualizacji – zapis o +12 miesiącach po naprawie i informacja o wyborze naprawa/wymiana wejdą wraz z ustawą; miej gotowy szkic.
- Policz logistykę serwisową – ustal z producentami/dystrybutorami, kto organizuje transport napraw pogwarancyjnych, zanim zapyta o to klient.
- Zbuduj zapas kartonów serwisowych – kilka rozmiarów 5W pod najczęstsze gabaryty Twojego asortymentu; wysyłasz klientowi pusty karton z wypełniaczem, wraca sprzęt w jednym kawałku.
- Śledź UC154 – kary i sporne szczegóły (np. urządzenie zastępcze na czas naprawy) przesądzi dopiero polska ustawa; zaktualizujemy ten wpis po jej uchwaleniu.
Mity i nieporozumienia wokół „right to repair”
- „Od 31 lipca wszystko obowiązuje w Polsce” – to termin dla państw członkowskich; polska ustawa dopiero powstaje, a dyrektywa nie działa bezpośrednio między klientem a sklepem.
- „Naprawa ma pierwszeństwo przed wymianą” – nie; konsument nadal wybiera, naprawa jest tylko premiowana dodatkowym rokiem ochrony.
- „Producent musi dać urządzenie zastępcze” – w dyrektywie to możliwość, nie obowiązek; rozstrzygnie polska ustawa.
- „Dotyczy każdej elektroniki” – tylko 11 grup z załącznika; laptopy na razie poza obowiązkiem naprawy pogwarancyjnej.
- „Grożą już kary do 40 tys. zł” – widełki 500–20 000 zł (recydywa do 40 000 zł) to propozycja z projektu, nie obowiązujące prawo.
Tekst dyrektywy znajdziesz w EUR-Lex, a przebieg polskich prac – w wykazie prac legislacyjnych rządu (UC154).
Powiązane: Opakowania dla elektroniki oraz Jak pakować delikatne produkty.
Najczęściej zadawane pytania
Czy prawo do naprawy obowiązuje w Polsce od 31 lipca 2026?
Jeszcze nie w pełni – 31.07.2026 to termin wdrożenia dyrektywy przez państwa członkowskie, a polska ustawa (projekt UC154, prowadzony przez Prezesa UOKiK) ma trafić na Radę Ministrów dopiero w III kwartale 2026. Do czasu jej uchwalenia sklepy stosują dotychczasowe przepisy o rękojmi z ustawy o prawach konsumenta.
Jakie produkty obejmuje obowiązek naprawy pogwarancyjnej?
Obecnie 11 grup: pralki i pralko-suszarki, zmywarki, lodówki, telewizory i monitory, telefony, tablety, odkurzacze, suszarki bębnowe, serwery, sprzęt spawalniczy oraz akumulatory e-rowerów i e-hulajnóg. Laptopy – na razie poza listą, choć katalog będzie stopniowo rozszerzany aktami delegowanymi.
Co daje wybór naprawy zamiast wymiany?
Jednorazowe wydłużenie odpowiedzialności sprzedawcy o 12 miesięcy – ochrona sięga wtedy nawet trzech lat. Wybór między naprawą a wymianą pozostaje jednak po stronie konsumenta; naprawa nie jest obowiązkowa.
Kto płaci za wysyłkę sprzętu do naprawy?
Przy reklamacji z rękojmi – sprzedawca (odbiór na koszt przedsiębiorcy). Przy naprawie pogwarancyjnej u producenta warunki, w tym transport, określa formularz ERIF – wiążący przez 30 dni od wystawienia.
Jak bezpiecznie wysłać sprzęt do serwisu bez oryginalnego pudełka?
Karton 5W o rozmiarze zostawiającym 5–7 cm na wypełniacz z każdej strony, urządzenie unieruchomione, akumulatory zabezpieczone zgodnie z zasadami dla baterii litowych, oznaczenie „góra/dół”. Sklepom polecamy gotowy zestaw serwisowy: pusty karton + wypełniacz wysyłany do klienta.
Potrzebujesz pomocy z wyborem kartonu?
Jeśli prowadzisz sklep internetowy lub pakownię i nie wiesz, który rodzaj kartonu sprawdzi się przy Twoim asortymencie – napisz lub zadzwoń. Doradzimy konstrukcję, gramaturę i rozmiar bezpłatnie. CartonCraft to polski producent kartonów z Nakła Śląskiego – zamówienia realizujemy obecnie w 3–10 dni roboczych, w całej Polsce, z darmową dostawą od 500 zł.
Przejdź do sklepu z kartonami klapowymi w 119 rozmiarach, sprawdź porównanie konstrukcji 3W vs 5W albo skontaktuj się z naszym zespołem – odpowiadamy w ciągu 1 dnia roboczego.