Rozszerzenie systemu kaucyjnego trafiło na nagłówki: rząd zapowiada objęcie kaucją jednorazowych butelek szklanych (w tym „małpek”) oraz kartonów po napojach — i tu od razu uspokojenie dla każdego, kto kupuje u nas opakowania: chodzi o wielomateriałowe kartoniki po mleku i sokach (typu Tetra Pak), a nie o kartony wysyłkowe z tektury falistej. Pudełka, w których wysyłasz paczki, kaucją objęte nie są i w żadnym z dyskutowanych wariantów nie będą. Sama wiadomość jest jednak ważna — bo pokazuje, dokąd zmierza polski system, który po dziesięciu miesiącach działania ma na koncie 2,3 miliarda zwróconych opakowań, 64 tysiące punktów zbiórki i rekordowy czerwiec z 700 milionami zwrotów. W tym wpisie zbieramy oficjalne wyniki, wyjaśniamy, co dokładnie planuje resort klimatu i co te plany oznaczają dla e-commerce.
Jeśli sprzedajesz napoje online albo klienci pytają Cię, czy „kaucja na kartony” podniesie ceny Twoich opakowań — tu masz odpowiedzi na piśmie, ze źródłami.
W skrócie: po 10 miesiącach system kaucyjny ma 2,3 mld zwróconych opakowań (dane MKiŚ, koniec czerwca), 64 tys. punktów i 14 tys. butelkomatów (87% zwrotów). Rząd zapowiada rozszerzenie na jednorazowe szkło i kartony po napojach — decyzja ma zapaść jesienią 2026, wdrożenie najpóźniej 1.01.2029. „Kartony po napojach” = wielomateriałowe opakowania na płyny (karton+PE+aluminium), NIE kartony wysyłkowe z tektury falistej — te pozostają poza systemem. E-sklep sprzedający napoje dolicza kaucję osobno; klient odzyskuje ją w dowolnym punkcie stacjonarnym.
Wyniki po 10 miesiącach — system przyspiesza
Start 1 października 2025 był rozpędzany powoli, ale krzywa zwrotów rośnie wykładniczo: miliard opakowań system przekroczył pod koniec kwietnia, a już dwa miesiące później licznik pokazywał 2,3 miliarda — z rekordowym czerwcem na poziomie 700 mln sztuk. Infrastruktura urosła do 64 tysięcy punktów zbiórki i 14 tysięcy automatów, które obsługują 87% zwrotów; co ciekawe, ponad połowa punktów to małe sklepy, które przystąpiły dobrowolnie. Do pełni sukcesu droga jednak daleka: według danych resortu z wiosny w systemie „utknęło” ok. 650 mln zł nieodebranych kaucji — te pieniądze nie trafiają do budżetu państwa, tylko finansują operatorów systemu. Media zderzały przy tym liczbę pobranych kaucji (ok. 3 mld opakowań) ze zwrotami — zależnie od momentu pomiaru i metodyki wracało od jednej trzeciej do większości opakowań, więc z porównywaniem tych liczb trzeba ostrożnie. MKiŚ studzi emocje: część butelek po prostu czeka jeszcze w domach, kaucja nie przepada, a docelowy poziom zwrotów to 90–95%.
Stawki dziś i planowane frakcje — tabela
| Frakcja | Kaucja | Status |
|---|---|---|
| Butelki PET do 3 l | 0,50 zł | obowiązuje od 1.10.2025 |
| Puszki metalowe do 1 l | 0,50 zł | obowiązuje od 1.10.2025 |
| Butelki szklane wielorazowe do 1,5 l | 1,00 zł | obowiązuje od 1.10.2025 |
| Jednorazowe butelki szklane (w tym „małpki”) | nieznana | plan — decyzja jesienią 2026, wdrożenie do 1.01.2029 |
| Kartony po napojach (wielomateriałowe) | nieznana | plan — j.w.; możliwe wcześniej niż szkło |
| Kartony wysyłkowe z tektury falistej | brak | poza systemem — nie są frakcją napojową |
Od 1.01.2026 wszystkie nowe napoje w objętych frakcjach muszą nosić logo kaucji; sklepy powyżej 200 m² prowadzą punkt zwrotu obowiązkowo, mniejsze dobrowolnie (rozważane objęcie ich obowiązkiem od 2029). Rozszerzenie to na razie zapowiedź resortu, nie uchwalone prawo.
Czym są „kartony po napojach” — i czemu to trudny materiał
Kartonik po mleku tylko wygląda jak papier: w ~70–75% to karton, ale zlaminowany z polietylenem i cienką warstwą aluminium. Rozdzielenie tych warstw wymaga dedykowanych instalacji (rozwłóknianie wodne z wirowaniem), których w Polsce przybywa — moce rosną z 25 do 75 tys. ton rocznie — ale historyczne poziomy recyklingu tej frakcji były niskie (rzędu 20–30%), a tylko 58% Polaków w ogóle wie, że kartonik należy do żółtego pojemnika. Rocznie trafia na rynek ponad 60 tys. ton takich opakowań. Stąd pomysł na kaucję: pilotaż recyklomatów na kartony już działa w łódzkich sklepach Auchan. Dla porównania — jednomateriałowa tektura falista ma masowy, sprawny recykling bez żadnych dopłat motywacyjnych, o czym piszemy przy klasach recyklingowalności. To zresztą sedno różnicy: kaucja to proteza dla materiałów, których rynek sam nie zbiera — karton wysyłkowy jej nie potrzebuje.
Co dokładnie planuje rząd?
Stan na koniec lipca 2026: resort klimatu zapowiada rozszerzenie, ale formalnej decyzji jeszcze nie ma — ma zapaść w drugiej połowie roku (media mówią o jesieni), a pierwotny termin z połowy 2026 już się przesunął. Graniczna data wdrożenia to 1 stycznia 2029, przy czym kartony po napojach mogą wejść wcześniej niż szkło jednorazowe, które wymaga ok. półtora roku przygotowań po stronie butelkomatów i logistyki. W tle jest unijne PPWR: art. 50 rozporządzenia nakazuje państwom członkowskim systemy kaucyjne dla plastikowych butelek i puszek z celem 90% selektywnej zbiórki do 2029 roku, a do objęcia szkła i kartonów po napojach zachęca, choć wprost nie nakazuje. Wszystkie te terminy trzymamy w jednym miejscu — w harmonogramie PPWR. Wpis zaktualizujemy, gdy decyzja zapadnie.
Co to znaczy dla e-commerce?
Jeśli sprzedajesz napoje online, kaucja dotyczy Cię już dziś: doliczasz ją osobno (widoczna na stronie produktu, w koszyku i na fakturze), nie wlicza się do progu darmowej dostawy, a klient odzyskuje ją nie u Ciebie, tylko w dowolnym z 64 tysięcy punktów stacjonarnych — sklepy czysto internetowe nie muszą organizować zbiórki przez kuriera. Pełną instrukcję obowiązków sklepu rozpisaliśmy we wcześniejszym wpisie o systemie kaucyjnym w e-commerce. Po rozszerzeniu ta sama mechanika obejmie soki w kartonikach i napoje w szkle jednorazowym — sklep spożywczy online powinien więc już teraz sprawdzić, czy jego platforma umie wyświetlać kaucję jako osobną pozycję przy każdym produkcie, bo dostawcy oprogramowania sklepowego wprowadzali te funkcje w różnym tempie. I jeszcze raz, bo to pytanie wraca: opakowanie wysyłkowe, w którym paczka jedzie do klienta, kaucji nie podlega — ani dziś, ani w żadnym z dyskutowanych wariantów.
Mity i nieporozumienia wokół „kaucji na kartony”
- „Kartony wysyłkowe będą z kaucją” — nie; rozszerzenie dotyczy wyłącznie opakowań na napoje i płynną żywność (wielomateriałowych laminatów), a nie transportowej tektury falistej, w której jeżdżą paczki.
- „Rozszerzenie już uchwalono” — to na razie zapowiedź resortu; formalna decyzja MKiŚ ma zapaść jesienią 2026, a wdrożenie nowych frakcji nastąpi najpóźniej od początku 2029 roku.
- „Kaucje przepadają” — nieodebrane środki (ok. 650 mln zł wg danych z wiosny) finansują operatorów systemu, a butelka czekająca w domu wciąż może wrócić do punktu w dowolnym momencie; kaucja nie ma terminu ważności przypisanego do paragonu — zwrot działa bez dowodu zakupu.
- „Zwroty nie działają” — krzywa mówi co innego: miliard opakowań do końca kwietnia, 2,3 mld do końca czerwca i rekordowe 700 mln w jeden miesiąc; system rozpędza się dokładnie tak, jak w innych krajach na starcie.
- „E-sklep musi odbierać butelki kurierem” — nie musi; klient zwraca opakowania w dowolnym z 64 tysięcy punktów stacjonarnych, niezależnie od miejsca zakupu.
Oficjalne dane i komunikaty znajdziesz na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska, a analizę planów rozszerzenia — m.in. w Bankier.pl.
Powiązane: System kaucyjny a sklep internetowy oraz Harmonogram PPWR 2025–2040.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kartony wysyłkowe będą objęte kaucją?
Nie. Planowane rozszerzenie dotyczy wyłącznie opakowań po napojach i płynnej żywności — wielomateriałowych kartoników (karton+PE+aluminium). Jednomateriałowa tektura falista, z której produkuje się kartony do wysyłki paczek, nie jest frakcją napojową i pozostaje poza systemem we wszystkich dyskutowanych wariantach rozszerzenia.
Jakie są wyniki systemu kaucyjnego?
Według MKiŚ do końca czerwca 2026 zwrócono 2,3 mld opakowań (rekordowy czerwiec: 700 mln sztuk), działa 64 tys. punktów zbiórki i 14 tys. butelkomatów, które obsługują 87% wszystkich zwrotów. Ponad połowa punktów to małe sklepy, które przystąpiły dobrowolnie. Docelowy poziom zwrotów to 90–95%.
Kiedy kaucja obejmie szkło jednorazowe i kartony po napojach?
Decyzja resortu klimatu ma zapaść jesienią 2026, a wdrożenie nastąpi najpóźniej 1 stycznia 2029 — przy czym kartony po napojach mogą wejść do systemu wcześniej niż szkło jednorazowe, które wymaga około półtora roku przygotowań po stronie butelkomatów i logistyki zwrotów.
Jak działa kaucja przy zakupach napojów online?
Sklep dolicza kaucję jako osobną, wyraźnie opisaną pozycję (strona produktu, koszyk, faktura); nie wlicza się ona do progu darmowej dostawy ani do rabatów. Zwrot następuje w dowolnym punkcie stacjonarnym, bez paragonu — sklepy czysto internetowe nie muszą organizować odbioru opakowań przez kuriera.
Dlaczego kartoniki po mleku są trudne w recyklingu?
Bo to laminat: w ~70–75% karton, zespolony jednak z polietylenem i cienkim aluminium, które trzeba rozdzielić wodą i wirowaniem w specjalnych instalacjach. Historyczne poziomy recyklingu tej frakcji wynosiły ledwie 20–30% — stąd pomysł na kaucyjną motywację i rozbudowę krajowych mocy przerobowych. Zwykła, jednomateriałowa tektura falista przetwarza się bez żadnych takich zabiegów.
Potrzebujesz pomocy z wyborem kartonu?
Jeśli prowadzisz sklep internetowy lub pakownię i nie wiesz, który rodzaj kartonu sprawdzi się przy Twoim asortymencie — napisz lub zadzwoń. Doradzimy konstrukcję, gramaturę i rozmiar bezpłatnie. CartonCraft to polski producent tektury z Nakła Śląskiego — kartony dostępne od ręki wysyłamy w 24 godziny robocze, pozostałe w 3–7 dni — w całej Polsce, z darmową dostawą od 500 zł.
Przejdź do sklepu z 199 rozmiarami kartonów klapowych, sprawdź porównanie konstrukcji 3W vs 5W albo skontaktuj się z naszym zespołem — odpowiadamy w ciągu 1 dnia roboczego.