AI Act w e-commerce przestaje być teorią: 2 sierpnia 2026 zaczyna obowiązywać art. 50 unijnego rozporządzenia o sztucznej inteligencji — czyli przepisy o przejrzystości, które dotkną praktycznie każdy sklep korzystający z AI. Od tego dnia chatbot musi ujawniać, że jest maszyną, a fotorealistyczne zdjęcia produktów wygenerowane przez AI mogą wymagać wyraźnego oznaczenia — i to niezależnie od tego, czy ktokolwiek chciał kogokolwiek wprowadzić w błąd. Kary sięgają 15 mln euro lub 3% światowego obrotu. Tydzień przed startem spięły się też polskie klocki: 24 lipca prezydent podpisał ustawę o systemach AI, powołującą zupełnie nowy organ nadzoru (KRiBSI), a Komisja Europejska opublikowała 20 lipca finalne wytyczne do art. 50. W tym wpisie — jednym z pierwszych w Polsce łączących te trzy elementy — tłumaczymy, co konkretnie musi zrobić sklep internetowy, a czego (wbrew krążącym poradnikom) robić nie musi.
Jeśli masz na stronie czat „Ania z obsługi klienta”, która od roku jest botem, albo generujesz zdjęcia produktowe w AI, bo sesja fotograficzna kosztuje — przeczytaj to przed niedzielą.
W skrócie: od 2.08.2026 chatbot ma informować, że jest AI (chyba że to oczywiste), a fotorealistyczne obrazy z AI — w tym zdjęcia produktowe „udające” prawdziwe fotografie — wymagają ujawnienia jako treść sztucznie wygenerowana. AI-opisów produktów oznaczać nie musisz (to nie „sprawa interesu publicznego”), a rekomendacje produktowe nie są systemem wysokiego ryzyka. Obowiązek szkolenia personelu z AI (art. 4) działa już od 2.02.2025. Kary: do 15 mln €/3% za przejrzystość. W Polsce nadzór obejmie nowy organ — KRiBSI (start ok. listopada 2026), nie UODO.
Kalendarz AI Act — co i od kiedy
| Data | Co zaczyna obowiązywać |
|---|---|
| 2.02.2025 | zakazy najgroźniejszych praktyk (art. 5) + AI literacy — obowiązek kompetencji personelu pracującego z AI (art. 4) |
| 2.08.2025 | obowiązki dostawców modeli ogólnego przeznaczenia (GPAI) |
| 2.08.2026 | art. 50 — przejrzystość (chatboty, oznaczanie treści AI, deepfaki) + większość pozostałych przepisów i kary |
| 2.12.2026 | koniec okresu przejściowego na maszynowe oznaczanie dla systemów generatywnych wprowadzonych przed 2.08.2026 |
| ~XI 2026 | start regularnej działalności polskiego organu nadzoru KRiBSI (ustawa podpisana 24.07.2026) |
AI Act to rozporządzenie — stosuje się w Polsce wprost, niezależnie od tempa budowy krajowego nadzoru. Obowiązki wiążą od 2.08.2026 także w okresie, gdy KRiBSI dopiero się organizuje; naruszenia z tego czasu mogą być rozliczone później.
Chatbot musi się przedstawić
Art. 50 ust. 1 wymaga, by system AI przeznaczony do interakcji z ludźmi był zaprojektowany tak, żeby rozmówca wiedział, że rozmawia z maszyną — chyba że jest to oczywiste dla „rozsądnie poinformowanej” osoby. W praktyce sklepowej: okno czatu powinno komunikować wprost, np. „Jestem wirtualnym asystentem opartym na AI”, najlepiej na starcie rozmowy. Formalnie ten obowiązek ciąży na dostawcy systemu, ale sklep jako podmiot stosujący (deployer) odpowiada za wdrożenie i konfigurację — a to on rozmawia z klientem i z organem nadzoru. Czas skasować boty udające konsultantki z imienia i nazwiska: „Ania”, która nigdy nie istniała, od sierpnia jest ryzykiem prawnym, nie ociepleniem wizerunku. Wyjątek „oczywistości” interpretuj ostrożnie — dla starszego klienta, który pierwszy raz widzi okno czatu, nic nie jest oczywiste.
AI-zdjęcia produktów — zaskakująco szeroki „deepfake”
Największa niespodzianka lipcowych wytycznych KE: definicja deepfake’u (art. 3 pkt 60) obejmuje obrazy przypominające istniejące osoby, obiekty, miejsca lub zdarzenia, które fałszywie wydają się autentyczne. To znaczy, że fotorealistyczne zdjęcie produktu wygenerowane przez AI — kubek „sfotografowany” w kuchni, która nie istnieje, model w kurtce, której nikt nie założył, wirtualna przymiarka — może podlegać obowiązkowi ujawnienia jako treść sztucznie wygenerowana. Co kluczowe: brak zamiaru wprowadzenia w błąd niczego nie zmienia, a ujawnienie ma być jasne i widoczne najpóźniej przy pierwszym kontakcie z treścią. Poza definicją pozostają grafiki ewidentnie stylizowane, które nie udają fotografii — np. ilustracyjny projekt nadruku na karton przygotowany w naszym wizualizatorze to wizualizacja, nie „autentyczne zdjęcie”, i oznaczeń nie wymaga.
Czego NIE musisz robić — trzy mity z poradników
- „Opisy produktów z ChatGPT trzeba oznaczać” — nie. Obowiązek oznaczania AI-tekstu przez sklep dotyczy wyłącznie publikacji „informujących społeczeństwo o sprawach interesu publicznego”; opis kubka czy kartonu tego warunku nie spełnia.
- „Rekomendacje produktowe to system wysokiego ryzyka” — nie figurują w załączniku III rozporządzenia; przejrzystość rekomendacji z DSA (art. 27) dotyczy platform typu marketplace hostujących oferty osób trzecich, a nie własnego sklepu.
- „Musisz watermarkować obrazy” — maszynowe oznaczanie (metadane, znaki wodne) to obowiązek dostawcy narzędzia generatywnego, nie sklepu; Twoja rola to wybierać zgodne narzędzia i nie wycinać metadanych z plików.
Obowiązek, który już masz: AI literacy
Najczęściej przegapiany element: art. 4 obowiązuje od 2 lutego 2025 i wymaga, by osoby obsługujące systemy AI w firmie miały odpowiednie kompetencje i świadomość ryzyk. Dla małego sklepu to nie kurs uniwersytecki, tylko udokumentowane przeszkolenie zespołu: co robi nasz chatbot, jakich danych nie wolno mu podawać, jak eskalować rozmowę do człowieka, jak weryfikować treści z generatora zanim trafią na stronę. Godzinne szkolenie z notatką w dokumentacji zamyka temat — a przy kontroli będzie pierwszym pytaniem, bo to najłatwiejszy do zweryfikowania obowiązek z całego rozporządzenia.
Polska ustawa: KRiBSI zamiast UODO
Polska domknęła legislację rzutem na taśmę: Sejm uchwalił ustawę o systemach AI 11 czerwca (421 głosów za), a prezydent podpisał ją 24 lipca 2026. Nadzór nad rynkiem AI obejmie nowy organ — Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), z przedstawicielami m.in. UOKiK, UKE i KNF, uprawnieniami kontrolnymi i karami administracyjnymi oraz piaskownicami regulacyjnymi (dla MŚP bezpłatnymi). Pełną parą Komisja ma ruszyć około listopada 2026. Uwaga na częsty błąd: to nie UODO nadzoruje AI Act — choć przy danych osobowych oba reżimy działają równolegle. Dla sklepu oznacza to jedno: od sierpnia obowiązki są realne, a jesienią pojawi się organ, który może o nie zapytać — dokładnie tak, jak pisaliśmy przy innych compliance’owych terminach w rodzaju e-Doręczeń.
Checklist sklepu na 2 sierpnia
- Chatbot — dodaj komunikat „jestem AI” na starcie rozmowy i przy wejściu w czat; usuń fikcyjne ludzkie tożsamości botów oraz awatary sugerujące żywego konsultanta.
- Zdjęcia z AI — przejrzyj karty produktów i banery: fotorealistyczne generacje oznacz jasnym komunikatem (np. „obraz wygenerowany przez AI”) widocznym przy pierwszym kontakcie, stylizowane grafiki i ilustracje zostaw bez zmian.
- Narzędzia — sprawdź, czy Twój generator obrazów i wideo deklaruje zgodność z art. 50(2) (oznaczanie maszynowe treści); nie usuwaj metadanych z wygenerowanych plików.
- Szkolenie AI literacy — godzina dla zespołu + notatka; obowiązek działa od lutego 2025.
- Inwentarz AI — spisz, gdzie w firmie działa sztuczna inteligencja (czat, opisy, grafiki, prognozy sprzedaży) i kto za co odpowiada; taki rejestr to fundament pod każdą przyszłą kontrolę i pierwszy krok każdego audytu zgodności.
- Regulamin i polityka prywatności — wzmianka o wykorzystaniu AI w obsłudze klienta porządkuje komunikację, choć nie zastępuje ujawnień z art. 50.
Kary za naruszenie przejrzystości sięgają 15 mln euro lub 3% obrotu (dla praktyk zakazanych z art. 5 — nawet 35 mln/7%), z zastrzeżeniem proporcjonalności wobec MŚP. Pierwotne źródła: FAQ Komisji Europejskiej do art. 50 oraz informacja o podpisaniu polskiej ustawy.
Powiązane: GPSR — obowiązki sprzedawcy oraz e-Doręczenia dla firm.
Najczęściej zadawane pytania
Czy chatbot w sklepie musi informować, że jest AI?
Tak — od 2 sierpnia 2026 system przeznaczony do interakcji z ludźmi ma być zaprojektowany tak, by rozmówca wiedział, że rozmawia z maszyną (chyba że jest to oczywiste dla rozsądnie poinformowanej osoby). Najprościej: komunikat „jestem wirtualnym asystentem AI” wyświetlany na początku każdej rozmowy.
Czy opisy produktów napisane przez AI trzeba oznaczać?
Co do zasady nie — obowiązek ujawniania AI-tekstu przez sklep dotyczy tylko publikacji informujących o „sprawach interesu publicznego”, czego opis produktu nie spełnia. Warto mimo to weryfikować treści redakcyjnie — za błędy w opisie odpowiadasz niezależnie od AI Act.
Czy zdjęcia produktów wygenerowane przez AI wymagają oznaczenia?
Jeśli są fotorealistyczne — tak, według wytycznych KE mogą stanowić „deepfake” (treść fałszywie wyglądającą na autentyczną) i wymagają jasnego ujawnienia, niezależnie od intencji. Grafiki ewidentnie stylizowane i wizualizacje pozostają poza obowiązkiem.
Jakie kary grożą za naruszenie AI Act?
Za naruszenie obowiązków przejrzystości (art. 50) — do 15 mln euro lub 3% światowego obrotu rocznego; za praktyki zakazane (art. 5) — do 35 mln euro lub 7%. Przepisy o karach stosuje się od 2.08.2026, z uwzględnieniem proporcjonalności dla MŚP.
Kto nadzoruje AI Act w Polsce?
Nowo powołana Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) — nie UODO, choć przy danych osobowych oba organy działają równolegle. Ustawę podpisano 24 lipca 2026, a regularną działalność Komisja ma rozpocząć około listopada 2026; obowiązki z rozporządzenia wiążą jednak wprost od 2 sierpnia.
Potrzebujesz pomocy z wyborem kartonu?
Jeśli prowadzisz sklep internetowy lub pakownię i nie wiesz, który rodzaj kartonu sprawdzi się przy Twoim asortymencie — napisz lub zadzwoń. Doradzimy konstrukcję, gramaturę i rozmiar bezpłatnie. CartonCraft to polski producent tektury z Nakła Śląskiego — kartony dostępne od ręki wysyłamy w 24 godziny robocze, pozostałe w 3–7 dni — w całej Polsce, z darmową dostawą od 500 zł.
Przejdź do sklepu z 199 rozmiarami kartonów klapowych, sprawdź porównanie konstrukcji 3W vs 5W albo skontaktuj się z naszym zespołem — odpowiadamy w ciągu 1 dnia roboczego.